Op mijn altaar staan vier beeldjes voor de vier lijnen van mijn ouders: mijn moedersmoederlijn, mijn moedersvaderlijn, mijn vadersvaderlijn en mijn vadersmoederlijn. Elk beeld symboliseert de gaven die ik via die lijn mag ontvangen.
Wanneer ik mij afstem op de voorouders van mijn moedersvaderlijn, zie ik een lange rij mannen voor me. Mannen in werkkleding. Gewone, harde werkers – arbeiders, boeren, mannen die met hun handen werkten.
Maar tussen hen zie ik ook een paar mannen die mijn aandacht trekken.
Ze blazen op een hoorn.
Misschien is het een jachthoorn, denk ik eerst, of een midwinterhoorn. Ik hoor geen melodie. Alleen één lange toon.
Niet lang nadat ik mij op deze voorouderlijn had afgestemd, ging ik wandelen in Gelderland. Mijn opa, de vader van mijn moeder, kwam uit Gelderland.
’s Avonds zat ik in een restaurantje toen ik opeens buiten het geluid van een hoorn hoorde.
Die toon.
Ik was natuurlijk verbaasd. Even later kwam de man die op de hoorn had geblazen het restaurant binnen. Het bleek inderdaad een midwinterhoorn te zijn.
Ik vond het bijzonder dat juist dit geluid zo kort na mijn ontmoeting met de voorouders van mijn moedersvaderlijn op mijn pad kwam.
De midwinterhoorn
De midwinterhoorn is een lange, licht gebogen houten hoorn die van oudsher vooral wordt geblazen in Oost-Nederland, met name in Twente en de Achterhoek, en in aangrenzende gebieden in Duitsland. De hoorn wordt traditioneel gemaakt van hout van bijvoorbeeld els, wilg of berk.
Het geluid is eenvoudig en indringend. Geen ingewikkelde melodieën, maar een aantal natuurtonen die ver over het landschap kunnen dragen.
Over de oorsprong van het midwinterhoornblazen bestaan verschillende verhalen en theorieën. De traditie zoals we die nu kennen is in ieder geval al eeuwen verbonden met de donkere tijd van het jaar. Tegenwoordig wordt er traditioneel geblazen vanaf de eerste zondag van de advent tot Driekoningen.
Er bestaan ook oude verhalen waarin het blazen van de hoorn verbonden wordt met de winterzonnewende, met het verdrijven van duisternis of boze machten en met het verwelkomen van het terugkerende licht.
Of de huidige traditie werkelijk rechtstreeks teruggaat op zulke voorchristelijke rituelen, weten we niet.
Maar het beeld raakt me.
In de donkerste tijd van het jaar klinkt een toon over het land.
Een roep door de duisternis.
En daarna keert het licht langzaam terug.
Voor mij liggen de gaven van deze voorouderlijn in eenvoud en muziek.
Die eenvoud herken ik in de mannen die ik voor me zie. Mannen die hard werkten, met hun handen, dicht bij het land en het gewone leven.
En dan is er de muziek.
Ik hoor maar één toon, maar het voelt alsof er een hele melodie naar me toekomt wanneer ik luister.
De gave van muziek herken ik in mezelf en in mijn familie aan moederskant. Mijn moeder heeft er in mijn jeugd echt alles aan gedaan om mij en mijn broers naar muziekles te sturen en ons een instrument te leren bespelen. Zelf speelde ze ooit citer, maar zij kreeg niet dezelfde mogelijkheden als wij en moest ermee stoppen.
Zelf speel ik niet meer, maar de muzieklessen en het spelen op mijn dwarsfluit behoren tot mijn mooiste jeugdherinneringen.
Reis je met me mee?
In het najaar zal – in Amsterdam – de cursus In Verbinding met je Voorouders weer plaatsvinden.
Ontdek de kracht en gaven die via je voorouders naar je toekomen.
Ben je erbij?
Voorafgaand aan deze live dagen in Amsterdam, zijn er ook nog ONLINE circles rondom dit thema.
Zie de flyers hieronder voor meer informatie:
Voor dit blog heb ik dankbaar gebruikgemaakt van AI als sparringpartner – een externe resource die mij hielp woorden te vinden voor wat zich al in mij aan het ontvouwen was.
Systemic Ritual en Familieopstellingen 