Door Susanne Hazen, auteur Leerboek Familieopstellingen
De relatie met je moeder vormt de basis voor hoe jij je verbindt met een partner. De manier waarop jij innerlijk verbonden bent met haar, bepaalt hoe jij liefde, nabijheid en afhankelijkheid ervaart in je partnerrelaties.
ONLINE CIRCLE – Moeders
Zie: https://susannehazen.com/online-circles-systemic-ritual/
De ouder-kind relatie als fundament van je liefdesrelaties
Geen enkele ouder is perfect. De behoeften van een kind zijn eindeloos, terwijl ouders altijd beperkt zijn in wat zij kunnen geven. Zelfs de meest liefdevolle en bewuste ouder kan niet in alle behoeften voorzien.
Ouders geven wat zij kúnnen geven — vanuit hun eigen mogelijkheden, geschiedenis en omstandigheden. En dat sluit niet altijd aan bij wat het kind nodig heeft.
Daardoor ontstaat er bij ieder mens een ‘leeg potje’: een plek met onvervulde behoeften.
Onbewust verlangen we ernaar dat iemand anders dit potje voor ons vult.
Verliefdheid: de illusie van vervulling
Op een gegeven moment word je verliefd.
Hormonen nemen het over en er ontstaat een intens gevoel van herkenning en magie. Het lijkt alsof je dé persoon hebt gevonden die jou volledig ziet en eindelijk kan geven wat je gemist hebt.
Maar in werkelijkheid zie je elkaar niet volledig.
Je kijkt door de bril van je verlangens en oude pijn. Hoe groter de onvervulde behoefte, hoe sterker de neiging om de ander te idealiseren.
Elk verlangen vertroebelt de waarneming.
Wanneer de verliefdheid afneemt en de ander die innerlijke leegte niet blijkt te kunnen vullen, volgt vaak teleurstelling. Oude pijn en woede komen naar boven — en worden geprojecteerd op de partner.
Waarom relaties stuklopen (en wat je kunt doen)
Je kunt dan verschillende kanten op:
- Je beëindigt de relatie en zoekt opnieuw iemand
- Je raakt gefrustreerd en verliest het vertrouwen in liefde
- Of je kiest voor zelfonderzoek
Dat laatste is de meest duurzame weg.
Door naar binnen te kijken, bewust te worden en verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen pijn, ontstaat er ruimte voor echte verbinding. Je verwachtingen worden realistischer, en relaties minder beladen.
Een belangrijke eerste stap in dat proces is het onderzoeken van de relatie met je ouders — en in het bijzonder die met je moeder.
Je neemt je familiegeschiedenis mee in je relatie
Wanneer twee partners samenkomen, brengen zij ieder hun eigen achtergrond mee: familie, cultuur en emotionele geschiedenis.
In een relatie komen dus twee werelden samen.
Lukt het niet om deze werelden met elkaar te verbinden, dan ontstaan er spanningen. Soms leidt dit zelfs tot een (vecht)scheiding, waarin emoties hoog oplopen en conflicten escaleren.
Achter deze conflicten schuilt vaak iets anders: oude, onverwerkte pijn.
Disproportionele woede in relaties verklaard
Woede is op zichzelf een gezonde emotie. Het helpt je grenzen te stellen en jezelf te beschermen.
Maar wanneer woede niet in verhouding staat tot de situatie, is er meestal meer aan de hand.
Dan spreken we van disproportionele woede — woede die ‘besmet’ is met oude emoties. Deze kunnen voortkomen uit:
- ervaringen uit de kindertijd
- of zelfs uit eerdere generaties (transgenerationele patronen)
‘Besmette’ woede uit zich door extreme uitingen van boosheid die niet passen bij de situatie waarin de woede wordt geuit. Wanneer er een conflict ontstaat in een relatie en er is sprake van disproportionele woede bij één of beide partners, dan gaat het niet zozeer om het conflict tussen de partners, maar is dit conflict een trigger van oude kind-emoties, het innerlijke kind dat zich laat zien, of om woede van vorige generaties. Bij deze laatste worden als het ware, hele rijen voorouders, die generaties lang deze woede met zich hebben meegedragen, zichtbaar in die disproportionele boosheid.
Deze disproportionele boosheid ‘uitzetten’ is moeilijk wanneer je jezelf daar niet bewust van bent.
De moederwond in partnerrelaties
Veel relatiepatronen vinden hun oorsprong in één specifieke relatie: die met je moeder.
Uit systemisch werk blijkt vaak:
- Vrouwen zien in hun partner zowel hun vader als hun moeder
- Mannen zien in hun partner vooral hun moeder
Het komt erop neer dat de vrouw als ze naar haar partner kijkt ook onbewust haar moeder en vader ziet en de man als hij naar zijn partner kijkt, onbewust ook zijn moeder ziet.
Achter je partner staat dus onbewust jouw moeder (en bij de vrouw ook haar vader).
Onvervulde behoeften in relaties
Wanneer jij de relatie met je ouders als onvolledig ervaart, ontstaat vaak een onbewuste verwachting:
“Jij moet geven wat ik gemist heb.”
Maar geen enkele partner kan die leegte opvullen.
Wanneer dit toch wordt verwacht, leidt dit onvermijdelijk tot frustratie en teleurstelling.
En soms stopt het daar niet.
Wat je niet van je ouders hebt ontvangen, kun je niet van je partner krijgen.
Parentificatie: wanneer kinderen de leegte moeten vullen
Als de leegte niet door de partner wordt vervuld, kan deze onbewust worden doorgeschoven naar de kinderen.
- Een moeder zal bij haar zoon de vervulling van de door haar ervaren leegte, die dus zijn oorsprong heeft in de relatie met haar vader of moeder, gaan zoeken.
- Een vader kan dit bij zijn dochter doen
Kinderen komen hierdoor in een positie terecht waar zij niet horen. Hun vader of moeder ziet hen niet meer voor wie ze werkelijk zijn, zij worden in een oneigenlijke rol gedrukt en groter en beter gemaakt dan zij überhaupt kunnen zijn. Zij zijn immers slechts het kind.
Echter, kinderen voelen de behoeften van hun ouders feilloos aan. Vanuit loyaliteit en liefde proberen zij de wensen van hun ouders te vervullen. Ze gaan zorgen voor hun ouder — een dynamiek die we parentificatie noemen.
Diep van binnen voelen ze echter dat het niet klopt. Op een gegeven moment gaat het wringen en leidt dit tot spanning, verwarring en uiteindelijk woede. In eerste instantie is die woede vaak verborgen. Later komt die woede er alsnog uit, maar zal op een ander, vaak de partner, geprojecteerd worden.
De invloed op je liefdesleven als volwassene
- Dochters kunnen moeite krijgen met mannen
- Zonen kunnen moeite krijgen met vrouwen
De woede die eigenlijk voor de ouder is bestemd, wordt geprojecteerd op de partner.
Daarbij komt dat we vaak onbewust zoeken naar een partner die lijkt op onze ouders — in de hoop alsnog te krijgen wat we gemist hebben.
Maar juist dat houdt het patroon in stand.
De moederwond helen voor een gezonde relatie
Zolang je van je partner verwacht dat hij of zij jouw oude pijn oplost, blijf je in een ouder-kind dynamiek.
Echte, volwassen liefde ontstaat wanneer je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen innerlijke wereld.
Het helen van de moederwond (en voor vrouwen ook de vaderwond) maakt diepere verbinding mogelijk.
Niet omdat de ander jou compleet maakt — maar omdat jij jezelf leert dragen.
Tot slot: wat is echte verbinding?
Het is niet zo dat alleen ‘geheelde’ mensen een goede relatie kunnen hebben. Veel relaties functioneren juist omdat beide partners op een vergelijkbaar niveau zitten in hun ontwikkeling.
Maar wanneer jij verandert, verandert ook de dynamiek in je relatie. Soms groeit je partner mee — en soms niet.
Vaak zien we in relaties waarin beide partners hun oude pijn nog niet verwerkt hebben, een sterke versmelting: partners raken in elkaar verstrengeld en verliezen hun eigen grenzen.
Dat lijkt op verbinding, maar is het niet. Dat is meer een manier om de werkelijke pijn – het ervaren tekort – te verhullen. Op den duur leidt dit tot een ongezonde en soms zelfs onveilige situatie.
Echte verbinding ontstaat wanneer twee mensen naast elkaar kunnen staan — ieder geworteld in zichzelf.
Geïnspireerd door:
Hazen, S. Leerboek Familieopstellingen
Seminars gevolgd bij Bertold Ulsamer en Ingala Robl
https://holistik.nl/relatie-moeder-els-van-steijn/
Systemic Ritual en Familieopstellingen 