Door Susanne Hazen, auteur Leerboek Familieopstellingen
In het vorige artikel heb ik geschreven over zielsdelen die zich ergens in de loop van het leven hebben afgescheiden van ons lichaam en onze persoonlijkheid. Zo’n afscheiding kan een leegte achterlaten en leiden tot een verminderde vitaliteit.
Systemic Ritual is een van de methoden waarmee weer contact kan worden gemaakt met deze verloren delen en waarmee ze – indien het moment daar is – kunnen terugkeren.
Maar wat gebeurt er eigenlijk na een ritueel waarbij zielsdelen zijn teruggehaald?
De eerste ervaringen na een soul retrieval
Veel mensen beschrijven dat zij zich na een ritueel meer aanwezig voelen: lichter, alerter, minder dromerig en innerlijk sterker. Ook komt het regelmatig voor dat mensen zintuiglijke veranderingen ervaren. Kleuren lijken helderder, geluiden duidelijker, geuren intenser.
Kortom: er ontstaat weer meer contact met het fysieke lichaam. Men is als het ware weer meer in het lichaam aanwezig.
In de eerste dagen kan dit soms ook een lichte desoriëntatie geven. De healing heeft tijd nodig om te landen en een plek te krijgen in het lichaam en in het bewustzijn.
Vergelijkbare ervaringen worden soms ook gemeld na een familieopstelling. Wanneer een verstrikking met een (voor)ouder wordt losgelaten, kan dat in wezen ook worden gezien als het terughalen van een deel van jezelf. Dat deel kon namelijk niet volledig aanwezig zijn in het hier en nu, omdat het te sterk verbonden was met het trauma van een ander.
Wanneer die verstrikking wordt doorbroken, kan dat deel weer terugkeren naar het heden en opnieuw plaatsnemen in het lichaam en de persoonlijkheid van de cliënt.
Voorzichtigheid bij het terughalen van zielsdelen
Na een ritueel zijn mensen vaak ook emotioneler. Met het terughalen van een zielsdeel kan namelijk – vroeg of laat – ook de herinnering terugkomen aan de gebeurtenis waardoor het zielsdeel ooit is vertrokken.
Daarom is voorzichtigheid belangrijk, vooral wanneer er sprake is van diep of ingrijpend trauma. Een zielsdeel dat vanwege een zwaar trauma is vertrokken, kan niet altijd zomaar direct worden teruggebracht.
Soms is het eerst nodig dat dit zielsdeel zelf heling ontvangt. In sommige tradities wordt gesproken over het brengen van een zielsdeel naar een helende plek – een soort spiritueel ziekenhuis – waar het eerst kan herstellen voordat het terugkeert.
Daarnaast is het belangrijk dat de cliënt sterk genoeg is om het zielsdeel dat terugkeert ook werkelijk te kunnen ontvangen en verzorgen. Het moet veilig genoeg zijn voor het zielsdeel om terug te komen.
De kleine Susanne verwelkomen
Na het terughalen van een zielsdeel kunnen sterke gevoelens naar boven komen: blijdschap, verdriet, boosheid of woede. Deze emoties kunnen te maken hebben met het proces van herinneren en integreren dat begint zodra het zielsdeel is teruggekeerd. Dat proces kan soms langere tijd duren.
Tijdens een van mijn eigen soul retrievals kwam ik in een visualisatie mijn tweejarige zelf tegen: de kleine Susanne.
Ik zag haar in een prachtig bos, omringd door katten, paarden, vogels, bloemen, grasvelden en beekjes met helder stromend water. Zelfs twee kabouters waren daar aanwezig – Bop en Mieke, noemde zij hen. Op deze plek had ze zich verstopt.
Maar ze wilde niet terugkomen.
Meerdere keren, verspreid over een paar weken, moest ik haar opnieuw bezoeken. Langzaam werd ik opnieuw bevriend met haar en probeerde ik haar te laten voelen dat het ook veilig en fijn kon zijn om terug te komen naar het hier en nu – in mijn lichaam, in mijn persoonlijkheid.
Uiteindelijk besloot ze mee te komen.
Welkom thuis, kleine Susanne.
Herinneringen die terugkomen
Kort daarna merkte ik dat er een intense boosheid in mij opkwam richting mijn moeder en mijn oudste broer. Ik voelde dat dit verbonden was met het teruggekeerde zielsdeel.
Toen ik opnieuw contact maakte met de kleine Susanne, kwam er een herinnering boven.
Ik was twee jaar oud en mijn broer – toen vijf – was met mij aan het stoeien. Het spel liep uit de hand. Hij legde een kussen op mijn gezicht en ging erop liggen. Ik kreeg geen lucht meer.
Mijn kleine lichaam vocht om te overleven en wist hem met een enorme kracht van zich af te gooien. Ik herinner me zijn schrik en hoe hij wegrende.
Daarna werd het zwart.
Mijn lichaam had het overleefd, maar een deel van mijn ziel had besloten te vertrekken.
Toen deze herinnering terugkwam, voelde ik opnieuw paniek en angst – en daarna woede. Woede naar mijn broer voor wat er gebeurd was, maar ook naar mijn moeder. Waar was zij? Waarom had niemand gezien wat er gebeurde?
In eerste instantie probeerde ik mijn jongere zelf gerust te stellen en te rationaliseren wat er was gebeurd. Ik vertelde haar dat het een ongeluk was geweest en dat een vijfjarige jongen zoiets niet bewust doet.
Maar dat was niet wat ze nodig had.
Mijn woorden deden geen recht aan haar angst, haar paniek en haar verdriet. Ze voelde zich niet gehoord – en verdween opnieuw naar haar veilige plek in het bos bij Bop en Mieke.
Opnieuw moest ik haar gaan halen.
Deze keer luisterde ik. Samen voelden we opnieuw de angst, de paniek en de boosheid. We huilden, we vloekten, en we erkenden wat er gebeurd was.
En we bedankten ook mijn lichaam – want het was mijn lichaam dat me had gered. Niet mijn denken, maar het instinct van mijn lichaam had de kracht gevonden om te overleven.
Integratie
Na een ritueel waarbij zielsdelen zijn teruggehaald, begint pas het echte werk: integratie.
Een deel dat jarenlang van je afgescheiden is geweest, heeft tijd nodig om opnieuw zijn plaats te vinden. Het wil gezien, gehoord en gerespecteerd worden.
Dat kan op verschillende manieren.
Je kunt regelmatig contact maken met het teruggekeerde zielsdeel, bijvoorbeeld via visualisatie of innerlijke dialoog. Als je hier weinig ervaring mee hebt, kan een therapeut je daarbij ondersteunen.
Ook goed voor jezelf zorgen kan helpen. Het zielsdeel is ooit vertrokken omdat er te weinig veiligheid, vreugde of ruimte was. Door bewust momenten van rust, plezier en veiligheid te creëren, laat je zien dat er nu wél ruimte is.
Lichaamswerk kan eveneens ondersteunend zijn. Methoden zoals massage, shiatsu, acupunctuur of emotioneel lichaamswerk helpen de energie weer vrij te laten stromen. Trauma wordt immers vaak in het lichaam opgeslagen.
Creatieve expressie kan ook een rol spelen. De tekeningen bij deze artikelen heb ik zelf gemaakt na een soul retrieval – volledig intuïtief. Eén tekening verbeeldt hoe ik voelde dat er letterlijk een “lichaam” in mij neerdaalde. Andere tekeningen laten zien hoe ik voor het zielsdeel zorgde door ermee in visualisaties te reizen naar veilige, warme plekken.
Tot slot kan het soms verstandig zijn om na een sessie ondersteuning te zoeken bij een psychotherapeut of counselor. Zeker wanneer er diep trauma meespeelt, kan professionele begeleiding helpen bij het verwerken en integreren van wat naar boven komt.
Het terughalen van zielsdelen is geen eindpunt, maar het begin van een proces.
Een proces van opnieuw thuiskomen in jezelf.
Bron:
Ingerman, S. Soul Retrieval. Mending the Fragmented Self
Eigen ervaringen
Aantekeningen uit de opleidingen bij Daan van Kampenhout
Voor meer informatie over de ONLINE workshops, zie:
Systemic Ritual en Familieopstellingen 